Bol Punjab De, Buero
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ China ਅਤੇ Russia ਦੀ ਵਧਦੀ ਦੋਸਤੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਸਲਾ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ Chinese President Xi Jinping ਅਤੇ Russian President Vladimir Putin ਦੀਆਂ ਕਈ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਚਰਚਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਹੁਣ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਣਨੀਤਿਕ ਗਠਜੋੜ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿਉਂ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ China-Russia ਦੀ ਨੇੜਤਾ?
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ China ਅਤੇ Russia ਦੋਵੇਂ America ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। Ukraine ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Russia ’ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ Moscow ਨੇ Beijing ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
China ਨੂੰ ਵੀ America ਨਾਲ:
- Taiwan ਮਾਮਲੇ
- Trade War
- Technology Restrictions
- South China Sea ਤਣਾਅ
ਵਰਗੇ ਮਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ Beijing ਅਤੇ Moscow ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
Xi Jinping ਅਤੇ Putin ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ
Xi Jinping ਅਤੇ Vladimir Putin ਨੇ ਹਾਲੀਆ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੌਰਾਨ:
- Energy Deals
- Defence Cooperation
- Trade Expansion
- BRICS ਅਤੇ SCO ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ Dollar ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਰੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
America ਕਿਉਂ ਚਿੰਤਤ ਹੈ?
America ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ China ਅਤੇ Russia ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ:
- NATO ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ
- Indo-Pacific ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
- Global Power Balance ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ
- Taiwan ਅਤੇ Ukraine ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
US Intelligence ਅਤੇ Western Countries ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਸਾਂਝ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
Ukraine ਜੰਗ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਸਰ
Ukraine ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Russia ਨੂੰ Europe ਅਤੇ America ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ China ਨੇ Russia ਨਾਲ ਤੇਲ, ਗੈਸ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ China ਨੇ ਸਿੱਧੀ ਸੈਨਿਕ ਮਦਦ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ Beijing Moscow ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
BRICS ਅਤੇ ਨਵਾਂ Global Bloc
China ਅਤੇ Russia ਦੋਵੇਂ BRICS ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। Brazil, India, China, Russia ਅਤੇ South Africa ਤੋਂ ਬਣੇ ਇਸ ਗਠਜੋੜ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵੀ BRICS ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦੁਨੀਆ ’ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ China ਅਤੇ Russia ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਹੋਰ ਵਧੀ ਤਾਂ:
- ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੋ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਸਕਦੀ ਹੈ
- Global Trade Routes ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ
- Defence Spending ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ
- Asia-Pacific ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ
- America-China rivalry ਹੋਰ ਤਿੱਖੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ
India ਲਈ ਕੀ ਮਤਲਬ?
ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ India ਦੇ America ਅਤੇ Russia ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸੰਬੰਧ ਹਨ। India BRICS ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ QUAD ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ New Delhi ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਰੱਖਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
